Hoofdstuk 4

Uw adviezen in 2020

4.1 Effect van de adviezen

De adviezen zijn openbaar en worden uitgebracht aan het college van B&W. In het jaar 2020 zijn vrijwel alle adviezen van de commissie overgenomen door het college van B&W. Het college is contrair gegaan bij Noordeinde 134 in Monnickendam waar aan de kopgevel van een vrijstaande woning een gefacetteerde halfronde aanbouw over twee verdiepingen wordt geplaatst ten behoeve van een lift om de woning levensloopbestendig te maken. De commissie heeft negatief geadviseerd en dat heeft te maken met ondergeschiktheid, de hoofdvorm, de afmetingen, de vormgeving en het materiaalgebruik van de aanbouw. Door de uitbreiding komt de woning op de rand van het bolwerk te staan en dat tast de cultuurhistorische waarden aan. De commissie heeft geadviseerd niet akkoord te gaan. Contrair aan het advies van de Monumenten- en Welstandscommissie is toch een omgevingsvergunning verleend omdat de aanbouw noodzakelijk wordt geacht in verband met het zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen en volgt daarmee het beleid van de gemeente Waterland om, gezien de vergrijzing, binnen de gemeente meer levensloopbestendige woningen mogelijk te maken. Tevens vormt de aanbouw geen hinder voor directe buren en gezien de beperkte afmetingen van de beoogde aanbouw wordt het zicht op het water en de bolwerken niet belemmerd, aldus de gemeente. Zowel de openheid als het contact met het water wordt niet onevenredig aangetast.

Noordeinde 134. Beeld: MEMO ex- interieurcomponisten

Een positief effect van welstand doet zich voor aan de Keerngouw bij nr. 5 in Broek in Waterland. Het betreft de bouw van een woning op het erf van een beeldbepalend pand. Het erf wordt gesplitst. Het eerste ontwerp toont een woning geheel uitgevoerd in een donkere kleurstelling met aan beide zijden aangekapte aanbouwen. De commissie is van mening dat dit ontwerp niet passend is in de omgeving en nog teveel hinkt op twee gedachten; een schuur en een huis. Zij adviseert een onderscheid te maken tussen een duidelijk hoofdvolume van één laag met kap met daaraan een ondergeschikte aanbouw. Een volgend ontwerp toont een duidelijk hoofdvolume met ondergeschikte aanbouwen, ook het kleurgebruik is aangepast en meer passend in de omgeving.

Eerste plan
Laatste plan
Beeld: JE-architecten

4.2 Adviezen ruimtelijke plannen

In 2020 is de commissie betrokken geweest bij verschillende ruimtelijke plannen, zoals de ontwikkeling van het Galgeriet in Monnickendam en de ontwikkeling van een nieuwe woonwijk op Marken.

In 2020 is de heer Bastiaan Gribling als gemandateerde vanuit de commissie in het Kwaliteitsteam Galgeriet intensief betrokken geweest bij de planvorming voor fase 1 van het Galgeriet. Er is een uitgebreid beeldkwaliteitplan opgesteld voor Galgeriet dat tot stand is gekomen op basis van een zorgvuldige analyse van de (beeld)kenmerken van de binnenstad en de haven van Monnickendam. Elementen uit de analyse worden als inspiratie gebruikt voor de architectuur van Galgeriet en de inrichting van het openbaar gebied. Kenmerken uit de oude stad zullen in de architectuur op een eigentijdse manier terug komen. Aan het plan voor fase 1werken vier architectenbureaus, hetgeen een gevarieerd beeld zal opleveren. De ontwerpen van de vier architecten voor Galgeriet fase 1 zijn in de verschillende ontwerpstadia (SO, VO en DO) nauwgezet begeleid door het Kwaliteitsteam Galgeriet. De commissie kijkt met veel belangstelling uit naar de eerste aanvraag omgevingsvergunning.

Voorlopig 3D model Galgeriet fase 1. De vier kleuren representeren de vier architectenbureaus. Beeld: hfb-groep

De commissie heeft in 2020 het stedenbouwkundig plan voor de nieuwbouwwijk op Marken met veel belangstelling bekeken. Op Marken worden 105 nieuwe woningen gebouwd, deze woningen worden geplaatst op twee nieuw te ontwerpen zogenaamde werven. De traditionele werven op Marken vormen een krachtige familie van dorpsstructuren; in basis lijken ze op elkaar maar door kleine verschillen hebben ze iets eigens. De bestaande werven zijn afgeronde eenheden op een terp en manifesteren zich daardoor als individueel cluster in het open landschap. Het nieuwe ontwerp bestaat uit gefragmenteerde woonblokjes met zoveel mogelijk een individuele positie in het stedelijk weefsel, een zekere speelsheid en aandacht voor zichtlijnen, doorkijkjes en aandacht voor de algehele skyline vanuit de omgeving. Het groen van de sportvoorziening fungeert als buffer tussen de twee nieuwe werven. De commissie kan zich vinden in de keuze voor het stedenbouwkundig concept van de werven. De bestaande werven op Marken kenmerken zich door een amorfe structuur die organisch gegroeid is. Kenmerkend zijn de subtiele verschillen in rooilijnen, het verspringen van de nok- en goothoogte, het verschuiven en verspringen van de kappen en het stratenpatroon (steegjes die bijvoorbeeld net niet tegenover elkaar liggen). Dit is een belangrijk aandachtspunt van de commissie, zij vraagt deze subtiele verschillen op te nemen in het plan. De heer Nico Zimmermann is vanuit de commissie in het Kwaliteitsteam gemandateerd om mee te denken en is intensief betrokken bij de planvorming.

Stedenbouwkundig plan Marken, met de oostelijke en westelijk werf. Beeld: SWECO

4.3 Kwaliteitsgesprekken, procesbegeleiding, beleidsontwikkeling

De adviseurs van MOOI Noord-Holland doen meer dan hun werk in de gemeentelijke adviescommissies. Wij ondersteunen vrijwel alle gemeenten in Noord-Holland bij het behoud en de ontwikkeling van omgevingskwaliteit. Voor Waterland hebben wij de volgende ondersteunende activiteiten uitgevoerd:

Procesbegeleiding: in de gemeente Waterland is in het jaar 2020 voor de volgende projecten een commissielid aangewezen om als gemandateerde van de commissie deel te nemen in het Kwaliteitsteam. Dit is het Kwaliteitsteam Galgeriet en het Kwaliteitsteam voor de twee nieuwe werven op Marken (SV Marken).

4.4 Steunpunt Monumenten & Archeologie Noord-Holland

Medewerkers en bestuurders van Noord-Hollandse gemeenten kunnen bij het Steunpunt Monumenten & Archeologie Noord-Holland terecht met vragen over alles wat met erfgoed en cultuurlandschap te maken heeft. Het Steunpunt is een samenwerking tussen MOOI Noord-Holland en Stichting NMF en wordt mogelijk gemaakt door provincie Noord-Holland en de RCE. Het Steunpunt organiseert diverse netwerk- en kennisbijeenkomsten door het jaar heen en levert informatie over erfgoed in de Omgevingswet en het landschaps- en erfgoedbeleid van diverse overheden. Ook kunnen gemeenten concrete zaken voordragen voor een expertmeeting, een onderzoek of als interessant voorbeeldproject op het gebied van duurzaamheid en herbestemming of het inpassen van zonnevelden in een kwetsbaar cultuurlandschap. Kijk voor inspiratie en voorbeelden eens op www.steunpunterfgoednh.nl. De Steunpunt-kaartviewer biedt een rijke bron aan informatie over allerlei erfgoedzaken, ook in uw gemeente.

De gemeente Waterland heeft ook gebruik gemaakt van het Steunpunt Monumenten & Archeologie Noord-Holland. De burgerleden van de commissie namen deel aan de volgende masterclasses: Erfgoed en de Omgevingsvisie, Gevelmetselwerk, Voegwerk en Natuursteen, Dakbedekking en Goten, Kozijnen, Beglazing en Houtaantasters en tot slot de masterclass over de Gebiedsbiografie. De beleidsmedewerker monumenten nam samen met het burgerlid van de commissie deel aan de bijeenkomst van het Erfgoedteam over Verduurzaming Monumentenbeleid.